Kategori: Makaleler

Hangi Şehirlerin Denize Kıyısı Vardır? Kıyıların Antropolojik Hikâyesi Bir şehre ilk kez vardığımda beni çoğu zaman meydanlardan, müzelerden ya da yüksek binalardan önce deniz karşılar. Ufukta uzanan suyun yalnızca bir coğrafi sınır olmadığını; insanların hikâyelerini, korkularını, umutlarını ve geçim biçimlerini taşıdığını düşündüğüm anlar olur. Bir balıkçı teknesinin sabahın erken saatlerinde kıyıdan ayrılışı, limanda birbirine seslenen insanların dili, kıyıya bırakılan küçük adaklar veya akşamüstü sahilde toplanan aileler, aslında aynı sorunun çok farklı kültürel cevaplarını gösterir: İnsanlar denizle nasıl bir ilişki kurar? “Hangi şehirlerin denize kıyısı vardır? kültürel görelilik” perspektifinden bakıldığında bu soru yalnızca şehir isimlerini sıralamakla cevaplanabilecek bir coğrafya sorusu olmaktan…

Bugünün konusu Göz bebeği hangi tabaka. Donercierolusta olarak bu başlığı sade başlıklarla sizlere sunuyoruz. Göz Bebeği Hangi Tabaka? Gözün Küçük Açıklığından İnsan Psikolojisine Uzanan Bir Yol Bazen bir insanın gözlerine bakarken, aslında yalnızca karşımdaki kişinin göz rengini ya da bakış yönünü görmediğimi düşünüyorum. Göz bebeğinin bir an genişlemesi, sonra küçülmesi; bir konuşma sırasında bakışların değişmesi; heyecanlandığımızda gözlerimizin sanki daha canlı görünmesi bana hep şu soruyu düşündürüyor: Bedenimiz, biz daha ne olduğunu anlamadan yaşadığımız bir duyguyu dışarıya ne kadar anlatıyor? Bu merak, “Göz bebeği hangi tabaka?” sorusunu yalnızca anatomiyle sınırlı olmayan ilginç bir konuya dönüştürüyor. Önce temel cevabı netleştirelim: Göz bebeği,…

Granit Tencere Sağlıksız mıdır? Bir Tencerenin Ardındaki Felsefi Soru Bir mutfakta sessizce duran bir tencere bazen yalnızca yemek pişirme aracı değildir. O nesne, insanın doğayla, teknolojiyle ve kendi geleceğiyle kurduğu ilişkinin küçük bir yansımasıdır. Elimize aldığımız bir granit tencereye bakarken şu soruyu sormak mümkün müdür: “Bize kolaylık sağlayan bir nesne, farkında olmadan değerlerimizi ve sağlığımızı nasıl şekillendiriyor?” Felsefe tam da bu noktada devreye girer. Çünkü “Granit tencere sağlıksız mıdır?” sorusu yalnızca kimyasal maddelerle ilgili değildir. Bu soru; etik, bilgi kuramı (epistemoloji) ve varlık felsefesi (ontoloji) açısından da incelenmesi gereken modern bir yaşam problemidir. Ontoloji: Granit Tencere Gerçekte Nedir? Ontoloji, varlığın…

ECA Nereli? Bir Markanın Kökeninden Türkiye’de İktidar, Kurumlar ve Ekonomik Güce Uzanan Siyasal Analiz Bugün Eca nereli hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Donercierolusta ile birlikte bakıyoruz. Bir markaya “Nereli?” diye sorduğumuzda aslında yalnızca coğrafi bir adres aramayız. Bazen bu soru, bir şirketin hangi ülkede kurulduğunu; bazen arkasındaki ailenin kökenini; bazen de o markanın hangi toplumsal ve ekonomik düzen içinde büyüdüğünü anlamaya yönelik daha derin bir merak taşır. Çünkü modern toplumlarda güç yalnızca sandıkta, parlamentoda ya da devlet makamlarında bulunmaz. Ekonomik kurumlar, şirketler, vakıflar, medya kuruluşları ve meslek örgütleri de toplumsal düzenin şekillenmesinde önemli roller üstlenir. E.C.A. örneği bu açıdan…

Ctrl+N Ne İşe Yarar PowerPoint? Yeni Başlangıçların Psikolojik Haritası Bir klavyenin üzerinde duran birkaç tuş kombinasyonunun insan zihninde nasıl bir anlam taşıyabileceğini uzun zamandır merak ederim. Bazen bir teknoloji aracını kullanırken aslında yalnızca bir komut vermediğimizi, aynı zamanda düşünme biçimimizi, karar alma süreçlerimizi ve duygusal tepkilerimizi de yönlendirdiğimizi fark ederim. Bir sunum hazırlarken parmaklarımızın Ctrl+N tuşlarına gitmesi, sadece yeni bir PowerPoint dosyası açmak değildir; zihnimizde yeni bir alan açmanın, yeni bir fikre yer vermenin ve bilinmeyen bir sürece başlamanın küçük bir davranışsal yansımasıdır. Microsoft PowerPoint’te Ctrl+N kısayolu, yeni bir sunu oluşturmak için kullanılır. Bu komut, kullanıcıya mevcut çalışmadan bağımsız yeni…

İnsan ve Mürekkep Arasında: Felsefi Bir Başlangıç Düşünelim: Bir tabloya bakarken, ya da eski bir el yazmasını incelerken, o mürekkebin tarihini, dokusunu veya bileşimini hiç merak ettiniz mi? Yağlı ıstampa mürekkebi, basit bir basım aracı olmanın ötesinde, insan deneyimini, bilginin iletimini ve etik sınırlarımızı düşündürür. Peki, bir mürekkep damlası nasıl olur da ontolojik bir tartışmanın başlangıcı olabilir? Ya da etik ve bilgi kuramı açısından bize ne anlatır? Bu soruların cevabını ararken, felsefi perspektifler yol gösterici olabilir. Yağlı Istampa Mürekkebi Nedir? Yağlı ıstampa mürekkebi, özellikle litografi, ofset ve bazı geleneksel baskı tekniklerinde kullanılan, bazında yağ bulunduran koyu pigmentli bir sıvıdır. Su…

Telefonda Google Geçmişine Nasıl Bakılır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’da yaşamak, sokaklarındaki her köşe başında bir hayat dersi almak gibidir. Her adımda farklı insanlarla karşılaşıyor, toplumsal yapıyı daha yakından gözlemliyoruz. Ama bir yandan da, teknoloji, yaşamlarımızın ortasında bir yerlerde duruyor. Herkesin cebinde bir telefon, her anımıza, her aramamıza tanıklık ediyor. Mesela, telefonda Google geçmişine nasıl bakılır? Bu sorunun cevabı, aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden farklı açılardan ele alınabilir. Çünkü arama geçmişi sadece bir bireyin gizliliğini değil, aynı zamanda onun toplumsal konumunu, kimlik mücadelesini ve teknolojiye karşı olan ilişkisinin dinamiklerini de yansıtabilir. Telefonda…

Kamera Speed Ayarı Nedir? Gerçekten Önemli mi? Kamera speed ayarı… Hani şu, çoğu kişi “enstantane hızı” ya da “shutter speed” diye duyup, anlamadıkları bir terimle karşılaştıkları anda gözlerini devirdikleri bir konu var ya, işte o. Kimileri için tam bir kafa karıştırıcı, kimileri için ise fotoğrafçılığın temel taşlarından biri. Hadi, gelin bu konuyu biraz daha derinlemesine inceleyelim, bakalım gerçekten bu kadar önemli mi, yoksa abartıldığından mı ibaret? Bence, kamera speed ayarı her fotoğrafçı için en başta anlaşılması gereken şeylerden biri. Ama işin içine biraz da gerçeği ve mizahı karıştırmak lazım. Çünkü şunu net bir şekilde söylemek gerekirse, bu ayar bazen çok…

Çek Kırmak Ne Anlama Gelir? Çek kırmak, Türkçe’de genellikle toplumda belirli bir davranışı ifade etmek için kullanılan popüler bir deyimdir. Çek kırmak, aynı zamanda kırgınlık, kırılma, reddedilme ve bazen de toplumun kabul etmediği davranışların simgesi haline gelmiştir. Ancak, bu deyimin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından incelendiğinde, çok daha derin bir anlam taşır. Çek kırmak sadece basit bir davranış veya günlük bir konuşma konusu değil, aynı zamanda sistematik eşitsizliklerin, toplumsal cinsiyet rollerinin ve marjinalleşmiş grupların karşılaştığı zorlukların bir yansımasıdır. Çek Kırmak ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Toplumda erkek ve kadın rollerinin farklılıklar gösterdiği ve bu farkların sürekli olarak pekiştirildiği bir…

Yüzüm Neden Fondöten Kusuyor? Herkesin cilt yapısı farklıdır, o yüzden makyaj yaparken yaşadığımız sorunlar da farklı olur. Bazı insanlar fondöteni hiç kusmaz, bazılarında ise sanki cilt, fondöteni kabul etmiyor gibi bir görüntü oluşur. Ama bu “kusma” meselesi aslında cilt ve makyajın anlaşmazlığa düştüğü, bir tür “iletişim bozukluğu”dur. Peki, fondötenin neden kusacağına dair bilimsel ve günlük hayattan örneklerle bir bakış açısı geliştirelim. Cildin Yapısı ve Fondöten Uyumsuzluğu Öncelikle cildimizi anlamak önemli. Cilt, vücudumuzun en büyük organıdır ve üç ana katmandan oluşur: epidermis (üst katman), dermis (orta katman) ve hipodermis (derin katman). Fondöten, genellikle epidermis katmanına uygulanır, yani cildin yüzeyine. Ancak bu…